Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
Cine බූන්දි
බස්‌සා තටු සලන ගොම්මනේ නැටීම- ධර්මසේන පතිරාජගේ 'ස්‌වරූප' ගැන විචාරයක්‌
බූන්දි, 17:33:54
ග්‍රෙගරි සැම්සන් තව ස්‌වල්ප වේලාවකින් ළඟාවනු ඇති තානායම දෙස බලයි. යටත් විජිත භාෂාවෙන් එය කඳුරට නැවතුම්පළක්‌ (hill station) බව කිව හැකිය. ඔහුගේ පෙම්වතියන්ගෙන් කෙනකු වන ඇය, එනම් තානායමේ පිළිගැනීම් කවුන්ටරයේ සිටින්නිය ඔහුගේ සම්ප්‍රාප්තිය බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින්නා සේ ය. එසේ නැති නම්, ඔහු ඉක්‌මනින් අවබෝධ කර ගන්නා පරිදි ඔහු වෙනුවෙන් බලා සිට වෙනකෙකු සමඟ විවාහ වන්නට තීරණය කර ඇත. වඩාත් කුතුහලයට තුඩු දෙන කාරණාව වන්නේ ඇය ළඟ දී විවාහ වුණු සැමියාත් සමඟ රට හැර යැමට සූදානම් වී සිටීමයි. එය සිදු වන්නේ චිත්‍රපටය තුළ නොකියවෙන උඩරට දෙමළ ප්‍රජාවගේ ඡන්ද අයිතිය අහෝසි කළ 1948 පුරවැසි පනත නිසා ඇති වුණු පලවා හැරීමක්‌ ලෙසිනි.

අඳුරු පෙරනිමිති මැදින් උභතෝකෝටික ලෙස ස්‌වරූප ආරම්භ වන්නේ, මනුෂ්‍ය ප්‍රාණියකු ලෙස ග්‍රෙගරි සැම්සන්ගේ අඳුරු ඉරණම අපට හඳුන්වා දෙන මේ සුළු හා උපේක්‌ෂා සහගත සඳහනෙනි. එය ෆ්‍රාන්ස්‌ කෆ්කාගේ රූපාන්තරණය (The Metamorphosis) කෙටි නවකතාවට නොගැලපෙන ආරම්භයක්‌ සේ ය. ඉතා ඉක්‌මනින් එය බොහෝ දුරට ඩිලුසියානු රයිසෝමයක්‌ (Deleuzian rhizome) ලෙස වෙනත් අවකාශයකට, එනම් ග්‍රෙගරි සැම්සන් ඒ රාත්‍රියේ නිදා ගන්නා හෝටලයේ අවකාශයට මාරු වෙයි. එහි ඔබට හමුවන්නේ මෙහෙකරුවෙකි. ඔහු ද උඩරට දෙමළ ප්‍රජාවේ සාමාජිකයකු බව කෙනකුට අනුමාන කළ හැකි අතර ඒ අවකාශය ද හෝටලයේ අඳුරු කොරිඩෝරයන්ට හෝ එසේ නැති නම් අවසානයේ දී සිදුවන පරිදි රෝහලේ අඳුරු අවකාශයන්ට හෝ මාරු වෙයි. ඖෂධ වෙළෙඳ නියෝජිතයකු වූ ග්‍රෙගරි සැම්සන් ඒ මෙහෙකරුවාට බෙහෙත් සාම්පලයක්‌ තිළිණ කරමින්, සමාජ කේන්ද්‍රයේ නොව ගැට්‌ටේ හා සීමාවේ සිදු කරන වචන විරහිත නාටකය අපට වෙළුම් ගණනක කතාවක්‌ කියයි.



'පංති සටන මිනිස්‌ ශරීරය තුළම සිදු වෙනවා. කාල් මාක්‌ස්‌ටත් ඒ වැදගත් කාරණය මගහැරුණා' යි මධ්‍යකාලීන කාය ව්‍යවච්ඡේදක (anatomist), මොන්ඩිනෝ න්‍යාය විස්‌තරාත්මකව පැහැදිලි කරමින් කාය ව්‍යවච්ඡේද විද්‍යා මහාචාර්යවරයා පවසයි. මේ චිත්‍රපටයේ සෑම හැරවුම් ලක්‌ෂ්‍යයක දී අපට පංතිය මුණගැසෙයි. එය මියෑදෙන වැඩවසම් රදල පංතියක්‌ සමාජ වෙනස්‌වීම්වලට එරෙහිව සිදු කරන අරගලය නිරූපණය කරන චෙකොවියානු දෝංකාරයන් සහිත ය. සිය නාට්‍යවල දී ඇන්තන් චෙකොව් පිරිහෙන පංතියක මරණය වෙනුවෙන් වැළැපීමත්, එය උත්සවාකාරයෙන් සැමරීමත් සිදු කරන නමුත් සැම්සන් පවුල රදල පංතියට අයිති නොවේ. එය ඉහළ පංතික සෝබනය සහ අපේක්‌ෂා සහිත බහුපරිමාණික සරණාගත පවුලකි.

මේ චිත්‍රපටය තමා විසින් නිර්මාණය කර ගන්නා ලද විවේචනාත්මක යථාර්ථවාදයක්‌ තහවුරු කරයි. පවුල පැහැදිලිව සිටින්නේ ගැට්‌ටේ, මායිමේ හෙවත් මාජිනයේ ය (margin). පවුල භාවිත කරන්නේ ප්‍රධාන භාෂාව නොව සුළු භාෂාවකි (minor language). එය එක්‌තරා ඉංග්‍රීසි හැඩයක්‌ ගත් සිංහල (Anglicized Sinhala) වන එය අවශ්‍යයෙන්ම ඉංග්‍රීසි කතා කරන මධ්‍යම හා පහළ මැද පංතියක්‌ කතා කරන බසක්‌ නොවූවත් එම පවුලේ පංතික හා වාර්ගික මූලයන් ධ්වනිත කරයි. ඉංග්‍රීසි - කේන්ද්‍රීය සමාජය සහ සීමාවාසී ආන්තිකතාව (Anglo and marginality) අප සාමාන්‍යයෙන් එකට එක සම්බන්ධ කර දකින පැතිකඩවල් නොවේ. ශ්‍රී ලංකාවේ පංතීන් ගැන කතා කරන සෑම චිත්‍රපටයක්‌ම පාහේ ඉංග්‍රීසි සමාජය ඉහළ මැද පංතියේ පවුලක්‌ සමඟ ගැටගසයි. එනමුත් මේ චිත්‍රපටයේ අපට සිටින්නේ තමා තවමත් රාජකීය ගොල්ෆ් සමාජයේ සාමාජිකයකු බවත්, බෲනායි රජු සමඟ එකට අධ්‍යාපනය ලැබූ ආදිත්‍ය තමාගේ ව්‍යාපාරික හවුල්කාරයා බවත් කියමින් කෙළවරක්‌ නැති පුරසාරම් දොඩවන හිටපු හමුදා නිලධාරියකු වූ හර්මන් ය. කටුක ජීවන අරගලයේ යෙදුණු හර්මන්, ඔහුගේ බිරිඳ මාර්තා, සොහොයුරිය ග්‍රේටා සහ ග්‍රෙගරි පවා යැපෙන්නේ ඖෂධ වෙළෙඳ සේවකයකුගේ සුළු ආදායමෙනි. එනමුත් ග්‍රේටාට වෘත්තීය වයලීන වාදිකාවක්‌ වීමටත්, ඒ සඳහා ට්‍රිනිටි විද්‍යාල විභාග සමත් වීමටත්, හර්මන්ට දිගටම රෝයල් ගොල්ෆ් සමාජයේ සාමාජිකත්වය රඳවා ගන්නටත් වුවමනාය. රජ පවුලක්‌ ලෙස ජීවත් වීමට වුවමනාව ඇති එම පවුලට වැඩ කිරීමට සිදු වන අතර මව මාර්තාට ඇඳුම් මැසීමේ රැකියාව කරන්නටත්, වයලින් වාදිකාවක වීමේ අභිලාෂයෙන් හෙබි ග්‍රේටාට පවුලේ මිතුරකුගේ සමාගමක සේවය කරන්නටත් සිදු වේ. කලින් හමුදාවේ රැකියාව කිරීම ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් පියා රාත්‍රි මුරකාරයෙක්‌ වෙයි.



ස්‌වරූප මගින් ඉංග්‍රීසි කතා කරන පහළ මැද පංතියේ කතෝලික පවුලක්‌ සිය පශ්චාත්-යටත්විජිත (post-colonial) දේශයෙහි සිදු කරන ගැඹුරු සාකච්ඡා සභාවේ මධ්‍ය කේන්ද්‍රය ලෙස ස්‌ථාපනය කර ගැනීම රැඩිකල් පියවරකි. අශුභ පෙරනිමිති පෙන්වන ඖෂධ කොම්පැණි මගින් පෙන්නුම් කරනු ලබන නැගී එන ධනේශ්වර වෙළෙඳපොළ දොරකඩටම පැමිණ තිබේ. කාය ව්‍යවච්ඡේද දේශන ශාලාව හා තියටරය මරණය පෙන්වන ස්‌ථානයක්‌ වන අතරේම වෛද්‍ය සංස්‌ථාපිතය පංති අරගලයේ නව බිම වන්නේ කෙසේ දැයි පෙන්වයි. කාය ව්‍යවච්ඡේද පංති කාමරයේ සහ දේශන පීඨයේ විචිත්‍ර පරිසරය පුරවැසි ව්‍යුහයේ (civic public structure) නිරූපණයක්‌ බව පෙනෙන අතරේ මහා විද්‍යා පුනර්ජීවන කලාවේ (Renaissance art) කාව්‍යමය නිරූපණයන් සහ මුල්-නූතනත්වයේ (early modernity) කතිකාවන් ද, පොදු මහජන වෙළෙඳපොළ ඇතුළු පුරවැසි ව්‍යුහයන් සහ මහජන අවකාශය (public space) ද සිහිපත් කරවයි. සමගාමී ලෙසත්, පෙරළිකාරී ලෙසත් කෙනකුට මුල්-නූතනත්වය සහ පශ්චාත්-යටත්විජිතත්වය (postcoloniality) ආවර්ජනය කළ හැකි වේ.

ග්‍රෙගරි මිනිස්‌ වංශය තුළ තව දුරටත් සිටින්නේ ද නැද්ද යන්න පිළිබඳ තෝරා ගැනීමක්‌ සිදු කරන අතර (මේ අදහස මා සමඟ පැවසුවේ පසුගිය අගෝස්‌තු 15 වැනිදා චිත්‍රපටයේ මාධ්‍ය දර්ශනයට සහභාගි වූ නිකොලා පෙරේරා විසිනි), එසේ කිරීමෙන් ජාතියෙන්ම තමන් සමුගන්නේ ද නැද්ද යන්න පිළිබඳව ද තෝරා ගැනීමක්‌ කරයි. එය උත්ප්‍රාසාත්මක ලෙස අඩු වැඩි වශයෙන් ඔහු තමා අනතුරට යොමු කිරීමකි. එය තොරා ගැනීමක්‌ ලෙස හැඳින්විය හැකි නම් ඔහු කරන්නේ තෝරා ගැනීමකි. එනම්, තමන් වැඩ කරන තැන අහුමුලුවල, බෝතල් කුප්පි අතරේ, තීන්ත කූඩුවේ, අල්මාරිවල, දින පොත්වල, කාමරයේ කුණු කසළ ආදිය අතරේ නොපෙනී යැමකි. මනුෂ්‍යයකු ලෙස මිය නොයන ඔහු කුරුමිණි ජීවියෙක්‌ ලෙස මියයන අතර කසළ බාල්දියට දමා පසුව කුණු කන්දට රැගෙන ගොස්‌ වීසිකර දමනු ලැබේ. කසළකරණයට පාත්‍රවන ඔහු මනුෂ්‍ය කසළ කන්ද තුළට උරා ගනු ලැබේ. මීතොටමුල්ල ඛේදවාචකයෙන් පසු මේ චිත්‍රපටය නරඹන්නකු එහි ඇතුළත් වී තිබෙන අනාගතවාදී ධ්වනිය දැක තිගැස්‌සෙනු ඇත.

අධියථාර්ථවාදී (Surreal) පැත්ත අතින් ස්‌වරූප, පාර දිගේ චිත්‍රපටයට බෙහෙවින් සමීප ය. මිනී කපන මේසය උඩ බාවා තිබෙන මළමිනියේ ඇසක්‌ අඩක්‌ විවෘත වන විට සාප්පු කවුළුවක තබා තිබෙන විලාසිතා ඩමියක්‌ පාරේ නැවතී එදෙස බලා සිටින්නකු වෙත ඇසින් ඉඟි කරනු දුටු මතකයෙන් කෙනකුගේ සිත ගැස්‌සෙයි. පාර දිගේ චිත්‍රපටය පශ්චාත්-යටත්විජිත ජාතියක උප්පත්ති මොහොත හා එහි කාංසාභරිත අන්තර්ගතය ඒ අයුරින්ම නිරූපණය කරන අතර උපදින්නටත් කලින් කඩා වැටුණු පශ්චාත්- යටත්විජිත ජාතියක්‌ දෙස ස්‌වරූප චිත්‍රපටය නෙත් හෙළයි. තිස්‌ අවුරුදු යුද්ධයකින් හා නිදහස ලැබීමෙන් හැත්තෑ අවුරුද්දකට පසු ජාතියේ ප්‍රගතිය ලෙස අපට දීමට තිබෙන්නේ කුමක්‌ ද? ප්‍රබන්ධ යථාර්ථයක්‌ නොවන කායිකතාව, ස්‌පර්ශ කළ හැකි ප්‍රතිරූප සහ දේශපාලන ගුප්තාර්ථය අතින් ස්‌වරූප නරඹන කෙනකුට තර්කොව්ස්‌කි සිහිපත් වෙයි. එනමුත් ස්‌වරූප තර්කෝවස්‌කියානු චිත්‍රපටයක්‌ නොවේ. එය තර්කෝව්ස්‌කියානු සිනමා ව්‍යවහාර සම්ප්‍රදායක්‌ උසුලා නොසිටියි. චිත්‍රපට කලාව පිළිබඳව අපගේ මතිමතාන්තර විභාග කිරීමටත්, සමකාලීන සිනමා නිර්මාණ භාවිතය විභාග කරන්නටත් එය අප පොළඹවයි.



(2017-09-10 දා දිවයින පුවත්පතෙහි පළ වූ ලිපියක උපුටනයකි.)
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Film Reviews, Sinhala Movies, Swarupa, Swaroopa, Self Image, Dharmasena Pathiraja, The Metamorphosis, Die Verwandlung, Franz Kafka
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
සිවමෝහන් සුමතිගෙන් තවත් වියමන්
පොත්
"Everything is fair on a leaking boat"| In the Same Boat By Channa Wickremesekera
තවත් Cine බූන්දි
අසන්ධිමිත්තා- වෘත්තයෙන් ආපස්සට
රාමු තුළ යළි රාමු වුණු "දැකල පුරුදු කෙනෙක්"
ස්ත්‍රී සිත් පෙන්වන වෛෂ්ණාවී පිළිබඳ පසු විපරමක්
Gifted Hands: The Ben Carson Story- මිනිස් බව නිර්මාණය කළ හැක්කේ මිනිසුන්ටම පමණි!
ලෙස්ටර්- සිනමා අඹරේ මැකී ගිය රිදී රේඛාව
BoondiLets
සරච්චන්ද්‍ර ලියයි.
පුතු සෙනේ මස් නහර හම සිඳ
ඇට සොයා ගොස් ඇට තුළට වැද
ඇට මිදුලු මත රඳා සිට දුක්
දෙයි නිබන්දා

-සිංහබාහු
What's New | අලුතෙන්ම
Cine| අසන්ධිමිත්තා- වෘත්තයෙන් ආපස්සට

3-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) සාහිත්‍යය හෝ සිනමාපට තවදුරටත් සාම්ප්‍රදායික ආකෘතියම නොපතයි. රසවිඳින්නන්ව සාමාන්‍ය කතාවකින් නළවාදැමීමට නොහැකිය. තවදුරටත් ඔවුහුද හුරුපුරුදු නිර්මාණ ස්වභාවයම නොපතති. නිර්මාණකරුවකු... [More]
Cine| රාමු තුළ යළි රාමු වුණු "දැකල පුරුදු කෙනෙක්"

6-Mins

(විකුම් ජිතේන්ද්‍ර) මේ යුගය ඡායාරූප හා කැමරා යුගයක් වන අතර වෘත්තීය හෝ අර්ධවෘත්තීය කැමරා භාවිත කරන ආධුනිකයා පවා අධි සුන්දරත්වයෙන් යුතු ඡායාරූප... [More]
අදහස්| To Sir, With Love!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) To Sir With Love යනු මීට වසර 28 කට පමණ ඉහතදී කළු සුදු ටෙලිවිෂන් තිරයකින් මා බැලු චිත්‍රපටයකි. එය එතෙක්... [More]
වෙසෙස්| මැදියම් රැයේ වාහනවලට අතවනන සුදු හැඳි ගැහැනිය

5-Mins

(තිලක් සේනාසිංහ ) අද මෙන් මහජනයා හෝ රථවාහන බහුල නොවූ මීට දශක හය හතකට පෙර ඇතැම් දිනවල මැදියම් රැය ආසන්නයේ දී කොළඹ බොරැල්ලේ... [More]
ඔත්තු| හෙල්මලී ගුණතිලකගෙන් 'සහස් පියවර'

5-Secs

හෙල්මලී ගුණතිලක විසින් රචිත පළමු කෙටිකතා එකතුව වන 'සහස් පියවර' කෘතිය මුද්‍රණද්වාරයෙන් එළි දක්වා තිබේ.... [More]
පොත්| ඉණෙන් හැලෙන කලිසමක් රදවා ගන්න තතනමින්...

2-Mins

(රෝහණ පොතුලියැද්ද) පුද්ගල නාමයක්, වාසගමක් දුටු කල්හි ඔහුගේ ජාතිය/ ආගම/ කුලය/ ලිංගය/ ග්‍රාමීය, නාගරිකබව සිතියම් ගත කිරීම සාමාන්‍ය පුරුද්දක්. නමුත් "ඩොමිනික් චන්ද්‍රසාලි"... [More]
කෙටියෙන්| මොන එල්ලුං ගස් ද?

10-Secs

(සුරත්) කුඩුකාරයෝ ටික විජහට එල්ලාලා
බේරා ගනිමු රට ඒකයි හදිස්සිය
මෙත්පල් මැතිඳු මුර ගානා හැටි දැකලා
ගිරවා මගේ දුන්නා එල ටෝක් එකක්

"එල්ලිය යුතු එවුන් දා ගෙන රෙදි අස්සේ... [More]
පොත්| උමතු වාට්ටුවට අප්පචිචී ඇවිත්!

6-Mins

(කේ.ඩී. දර්ශන) 'උඹට එහෙම යන්න බැහැ උඹ ඉන්න ඕනෙ මම ළඟ. මගේ හෙවණැල්ලෙන් මිදෙන්න උඹට බැහැ.'
(-41 පිට)

'මම ගල් ගැහී අප්පච්චී දෙස බලාගෙන... [More]
රත්තරං ටික| මෙන්න බත් කූරෙක්!

28-Secs

මත්සුවා බැෂෝ යනු කෘතහස්ත ජපන් කවියෙකි. බැෂෝගෙ කවිකාර කම දැක දිනක් ඔහුගේ ශිෂ්‍යයෙකු ද කවියක්... [More]
කවි| ජානූ! පේ‍්‍රමයෙන් විතැන් විය හැකි දැයි මට කියන්න

24-Secs

(තුෂාරි ප්‍රියංගිකා) එකින් එක මතක අහුලමි
මංජුසාවකි හදවත මතක අහුරමි
සීත හිමයේ මිදුණු හිමකැටිති යට
ඔබට කවි ලියා සඟවමි
ජානූ!
පසුපස සෙවණැල්ල සේ ඇදෙමි... [More]
පොත්| සෞන්දර්යය වෙනුවට කටු අතු- අපේ යුගයේ උරුමය!

13-Mins

(චූලානන්ද සමරනායක) කිවිඳියකගෙ කාව්‍ය ග‍්‍රන්ථයක් එළිදක්වන මොහොතක ඇගේ කවියට ප‍්‍රවේශ වෙන්න වඩාම සුදුසු මාවත මොකක්ද? මේක ටිකක් විසඳගන්න අමාරු ප‍්‍රශ්ණයක්. මොකද අද... [More]
ඔත්තු| 'නො පවතිනු වස් ප්‍රේමය ව පවතිමි' සහ 'පියා නො හැඹූ පියාපත්'- දෙසැ. 01

11-Secs

මාලතී කල්පනා ඇම්බ්‍රෝස්ගේ 'නො පවතිනු වස් ප්‍රේමය ව පවතිමි' සහ 'පියා නො හැඹූ පියාපත්' කාව්‍ය... [More]
වෙසෙස්| වාලම්පුරි- වාසනාව, විහිළුව සහ මිත්‍යාව

1-Mins

(තාරක වරාපිටිය) ලංකාවේ ඉහළ "අලෙවි වටිනාකමක්" ඇති, ‘අනුහස් ඇති’ ගුප්ත වස්තුවකි වාලම්පුරිය. මෙම ‘වටිනාකම’ තීරණය වන්නේ එහි ඇති ද්‍රව්‍යමය වටිනාකම හෝ වෙනත්... [More]
පොත්| "මතක වන්නිය" හෙවත් උතුරේ ශේෂ පත්‍රය

3-Mins

(සුරෝෂන ඉරංග) කලා කෘතියකින් භාවමය කම්පනයක් ඇතිකළ හැකි නම් එයට කිසියම් සමාජ බලපෑමක් සිදුකළ හැකිය. එසේ කම්පනයත්, පශ්චාත්තාපයත් ජනිත කළ, දමිළ බසින්... [More]
අදහස්| විද්‍යාවේ සියවසක පිම්ම!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) පසුගිය සියවසේ මිනිස් ශිෂ්ඨාචාරය මුහුණපෑ ප්‍රධාන මාරක අභියෝග තුන වුයේ වසංගත, සාගත හා සංග්‍රාමයන්ය. ඒ සියවස තුල එසේ ඉන් මියැදුන... [More]
කරන්ට්ස්| "අඟ"

19-Secs

(උපුල් සේනාධීරිගේ) අංඟ පුලාවකට නැති මිනිස්සු
තම හිස අත ගෑහ
අඟක්... ඔව් අඟක්
රයිනෝසිරසක හැඩගත් අඟක්
මොළයක් නැති සිරසක්
තෙතක් නැති හදවතක්... [More]
වෙසෙස්| ඇනා කැරනිනා සහ ඇනා ස්ටෙපානොව්නා

7-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) ලියෝ තෝල්ස්තෝයි විරචිත ඇනා කැරනිනා නවකතාවේ ප්‍රධාන කථා නායිකාව වන ඇනා අර්කෙඩියෙව්නා කැරනිනා නමැති චරිතය ගොඩනැංවීම සඳහා තෝල්ස්තොයිට කාන්තාවන් කිහිප... [More]
පරිවර්තන| යෑම සහ ඒම අතර

20-Secs

(ඔක්තාවියෝ පාස් | නිලූක කදුරුගමුව) තම විනිවිද පෙනෙනබව සමඟ
ආලයෙන් බැඳුණු දහවල
අවිනිශ්චිතව ටැග්ගැහෙයි
යෑම සහ නැවතීම අතරමැද.
මුළු ලෝකයම නිසලව නැලැවෙන
මුහුදු බොක්කකිය දැන් වටකුරු පස්වරුව.... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook