Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
රංග බූන්දි
මරණය සහ කන්‍යාවිය මැවූ ඒරියල් ඩෝෆ්මන්
බූන්දි, 18:55:49
ශ්‍රී ලාංකික වේදිකා නාට්‍ය කලාවට ආගන්තුක නොවන නමුත්, විශාල වශයෙන් සංවාදයට බඳුන් නොවුණු, නූතන ඇමරිකානු නාට්‍ය රචකයෙකු ලෙසට ඒරියල් ඩෝෆ්මන් හඳුන්වා දිය හැක. නාට්‍ය රචකයෙකු ලෙසට ලොව සුපතළ නාමයක් ඔහු සතු නොවුව ද ඔහු සාහිත්‍යකරණයේ විශිෂ්ටයෙකි. ඔහු නවකතා රචකයෙකු, නිබන්ධකයෙකු, ශාස්ත්‍රඥයෙකු, සිනමාකරුවෙකු හා මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරිකයෙකු ලෙස තවමත් ක්‍රියාශීලි භූමිකාවක් නිරූපණය කරමින් සිටියි. ඔහු අතින් රචිත සීමිත නාට්‍ය සංඛ්‍යාව ලොව පුරා නාට්‍යලෝලී ප්‍රේක්ෂක ආදරය දිනා ගැනීමට සමත් වී ඇත.

සිය පියා (ආජන්ටිනාවේ ප්‍රසිද්ධ ආර්ථීක විද්‍යා මහාචාර්යවරයෙකු වූ ඇඩොල්ෆ් ඩොෆ්මන්) මව් රට හැරදා යාමට ගත් තීරණයත් සමඟ ඒරියල් ඩෝෆ්මන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට පැමිණෙන අතර, නැවත 1954 දී චිලී රාජ්‍යයට සංක්‍රමණය විය. මූලික අධ්‍යාපනයෙන් පසුව ප්‍රථම උපාධිය සඳහා ඩෝෆ්මන් චිලී රජයේ විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් විය. චිලී ජාතික ඇන්ජලිකා මාලිනාරිච් සමඟ විවාහ වු ඩෝෆ්මන්ට 1967 දී චිලී රාජ්‍යයේ පුරවැසිභාවය ලැබිණි.


Death And The Maiden- චිත්‍රපටයෙන් (Sigourney Weaver, Ben Kingsley)

1970-1973 කාල සීමාව තුළ ඩෝෆ්මන්ට ජනාධිපති සැල්වදෝර් අයියන්දේගේ සංස්කෘතික කටයුතු පිළිබඳ උපදේශකවරයා වශයෙන් කටයුතු කිරීමේ අවස්ථාව උදා විය. මෙකල ඔහු ආර්මන්ඩ් මැටලර්ට් සමඟ එක්ව 'ඩොනල්ඩ් ඩක් කියවන්නේ කෙසේද?' (How to Read Donald Duck) නමින් උතුරු අමරිකානු සංස්කෘතික අධිරාජ්‍යවාදය විවේචනයට ලක් කරමින් ග්‍රන්ථයක් සම්පාදනය කළේය. 1973 දී ඒකාධිපති ඔගස්ටෝ පිනොශේ විසින් ජනපති අයියන්දේ ඝාතනය කිරීමත් සමඟම ඩෝෆ්මන් දිවිරැක ගැනීමේ අටියෙන් පැරීසියට පළා ගියේය. 1985 දී ඩෝෆ්මන් ඩියුක් විශ්වවිද්‍යාලයේ, සාහිත්‍යය සහ ලතින් අමරිකානු අධ්‍යයනය පිලිබඳ මහාචාර්යවරයකු ලෙස සේවයට එක්විය. ඔහු රටින් පලා යාමෙන් පසු තමන් භුක්ති විඳි සංස්කෘති දෙක අතර තම ජීවන රටාව විස්තර කරමින් ලියූ 'Heading South, Looking North' ග්‍රන්ථය විචාරකයින් රැසකගේ නොමඳ පැසසුමට ලක් විය.

ඩොෆ්මන් සිය සාහිත්‍ය කටයුතු උදෙසා පෞද්ගලික අත්දැකීම් මැනවින් උපයෝගී කොටගත්තේය. ත්‍රාසය සහ භීතිය පිරුණු දුෂ්ට, දුර්දාන්ත ඒකාධිපති පාලන තන්ත්‍රයේ අමිහිරි ජීවන අත්දැකීම් ඔහුගේ කෘති තුළින් හෙළිවිය. වරෙක ඔහු සිය ලේඛන කාර්යය පිළිබඳව Bomb සඟරාවට මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය. "අතුරුදහන්වීම් හෝ වද දීම් වැනි ලොව බොහෝ දෙනාට තේරුම් ගත නොහැකි සිදුවීම් මනාව තේරුම් ගැනීමට හැකිවන පරිදි කියා පෑම මගේ වෑයමයි, එසේම මා කරන විස්තරය ජීවිත හා බද්ධ කර ගැනීමට හැකි නම් මගේ අරමුණ එයයි."


Death And The Maiden- වේදිකාව මත

ඔහුගේ විශිෂ්ටතම නාට්‍ය රචනය ලෙස ගැනෙන 'Death And The Maiden' තුළින් විස්තර වන්නේ තමාව වධයට පමුණුවන ලද වධකයා සමඟ සිටින තරුණියක මුහුණපාන අත්දැකීම්ය. නමුත් මෙකී රචනයේ යටි පෙළ තුල ඔහු සාකච්ඡාවට ලක් කරන්නේ චිලී රාජ්‍යය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයක් බවට පරිවර්තනය වීමය. මෙම කෘතිය පසුව සිනමා නිර්මාණයක් ලෙසින් රෝමන් පොලොන්ස්කි විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබීය. මරණය සහ කන්‍යාවිය නමින් ලාංකේය වේදිකාව මත ප්‍රතිනිර්මාණය වූයේ ද මේ කෘතියයි.

ඔහු 1968 දී හැරල්ඩ් පින්ටර්ගේ අභූතරූපී රංගය පිළිබඳව සිදුකරන ලද ගවේෂණයෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අභුතරුපි රංගය පිළිබඳ නිබන්ධනයක් (The absurd within four walls: the theater of Harold Pinter) ස්පාඤ්ඤ බසින් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබීය. පසු කාලීනව හැරල්ඩ් ඔහුගේ සමීපතමයෙකු බවට පත්වූ අතර, එය ඔහුගේ සාහිත්‍ය කටයුතු සහ දේශපාලනික චින්තනයේ වර්ධනයට විශාල වශයෙන් බලපෑවේය.


ඒරියල් ඩෝෆ්මන්

ඩොෆ්මන්ගේ කෘති මේ වනවිට රටවල් සියයකට අධික සංඛ්‍යාවක් තුළ භාෂා 40කට පමණ පරිවර්තන වී ඇත. (නවකතා- Hard Rain, Widows, The Last Song Of Manuel Sendero, Mascara, Konfidenz, The Nanny and the Iceberg, Blake’s Therapy / කෙටිකතා- My House Is on Fire / සිනමා රචනා- Blood and Honey, A Promise to the Dead ( The Exile Journey Of Ariel Dorman (Documentary) My House Is On Fire (Short) / සෙසු කෘති- The Empire’s Old Clothes, What The Lone Ranger, Babara) ඩොෆ්මන් නිර්මාණය කරන ලද Speak Truth to Power: Voices from Beyond the Dark ඔහුගේ විශිෂ්ට නිර්මාණයක් ලෙස සැලකේ. ඔහු විසින් මුල් කාලයේ රචිත කෘති රැසක් පසුකාලයේදී සිනමා කෘති වශයෙන් නිර්මාණය කොට තිබේ.
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Vladimiro Ariel Dorfman, Novelist, Playwright, Essayist, Human rights activist, Death and the Maiden, Salvador Allende, Armand Mattelart, How to Read Donald Duck, Augusto Pinochet, Roman Polanski
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
සංජීව නුවන් ගුණරත්නගෙන් තවත් වියමන්
රංග
ඇරිස්ටොෆනීස් -සම්භාව්‍ය කොමඩියේ පියා- සහ ඔහුගේ කෘති
තවත් රංග බූන්දි
'පක්ෂීහු'- ඇරිස්ටොෆනීස්ගේ යුතෝපියානු සිහිනය
ග්‍රීක නාට්‍යයන්හි ගැබ්වන සියුස් බල විරෝධය
දේශපාලන සංස්කෘතියේ අඳුරු ප‍්‍රපාතයක් වෙත එබී බලන, "ප‍්‍රපාතය ළඟ වනස්පතිය"
හිනාව ගිලිහුණු සමාජයට "හිනාවෙලා මිනිත්තුවක්"
දෙවියන් බුදුන් මැරී බොහෝ කල්ය! -"මායා බන්ධන"- විචාරාත්මක විමර්ශනයක්
BoondiLets
චාර්ලි චැප්ලින් කියයි.
ඔබට බලය අවශ්‍ය වන්නේ අනෙකාට හිරිහැර කරන්නේ නම් පමණි. එසේ නොමැති නම් සියල්ල ඉටුකර ගැනීමට ආදරය පමණක් ඔබට සෑහෙනු ඇත.
What's New | අලුතෙන්ම
වෙසෙස්| වාලම්පුරි- වාසනාව, විහිළුව සහ මිත්‍යාව

1-Mins

(තාරක වරාපිටිය) ලංකාවේ ඉහළ "අලෙවි වටිනාකමක්" ඇති, ‘අනුහස් ඇති’ ගුප්ත වස්තුවකි වාලම්පුරිය. මෙම ‘වටිනාකම’ තීරණය වන්නේ එහි ඇති ද්‍රව්‍යමය වටිනාකම හෝ වෙනත්... [More]
පොත්| "මතක වන්නිය" හෙවත් උතුරේ ශේෂ පත්‍රය

3-Mins

(සුරෝෂන ඉරංග) කලා කෘතියකින් භාවමය කම්පනයක් ඇතිකළ හැකි නම් එයට කිසියම් සමාජ බලපෑමක් සිදුකළ හැකිය. එසේ කම්පනයත්, පශ්චාත්තාපයත් ජනිත කළ, දමිළ බසින්... [More]
අදහස්| විද්‍යාවේ සියවසක පිම්ම!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) පසුගිය සියවසේ මිනිස් ශිෂ්ඨාචාරය මුහුණපෑ ප්‍රධාන මාරක අභියෝග තුන වුයේ වසංගත, සාගත හා සංග්‍රාමයන්ය. ඒ සියවස තුල එසේ ඉන් මියැදුන... [More]
කරන්ට්ස්| "අඟ"

19-Secs

(උපුල් සේනාධීරිගේ) අංඟ පුලාවකට නැති මිනිස්සු
තම හිස අත ගෑහ
අඟක්... ඔව් අඟක්
රයිනෝසිරසක හැඩගත් අඟක්
මොළයක් නැති සිරසක්
තෙතක් නැති හදවතක්... [More]
වෙසෙස්| ඇනා කැරනිනා සහ ඇනා ස්ටෙපානොව්නා

7-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) ලියෝ තෝල්ස්තෝයි විරචිත ඇනා කැරනිනා නවකතාවේ ප්‍රධාන කථා නායිකාව වන ඇනා අර්කෙඩියෙව්නා කැරනිනා නමැති චරිතය ගොඩනැංවීම සඳහා තෝල්ස්තොයිට කාන්තාවන් කිහිප... [More]
පරිවර්තන| යෑම සහ ඒම අතර

20-Secs

(ඔක්තාවියෝ පාස් | නිලූක කදුරුගමුව) තම විනිවිද පෙනෙනබව සමඟ
ආලයෙන් බැඳුණු දහවල
අවිනිශ්චිතව ටැග්ගැහෙයි
යෑම සහ නැවතීම අතරමැද.
මුළු ලෝකයම නිසලව නැලැවෙන
මුහුදු බොක්කකිය දැන් වටකුරු පස්වරුව.... [More]
පොත්| මී පුප් සේ රස 'හෑල්ල'

2-Mins

(කේ.ඩී. දර්ශන) "තිත්ත ම තිත්ත කසායටත් සීනි මී පැණි අවශ්‍ය වන්නා සේ යකඩම යකඩ තැපැල් පෙට්ටියටත් මී පැණි පටල පිටින් ලැබීමෙන්, සතුරන්... [More]
කවි| පෙට්ටියක් දිනා ඇත!

44-Secs

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) නිමිත්ත- ගුවන්විදුලි නාලිකාවකින් පැමිණ පැවැත් වූ තරඟයකින් පිටිසරබද ගැමියෙක් නවීන රූපවාහිනියක් දිනා ඇත.

අරඹෙ ඈත ගස් ගොල්ලේ
කෝටු කඩන ඉපනැල්ලේ
චරස් චරස් අඩි පැන පැන
දර නෙළනා බාල නගෝ... [More]
සිත්තර| ගුවෙර්නිකා යථාර්ථය!

1-Mins

(කසුන් සමරතුංග) මේ පැබ්ලෝ පිකාසෝගේ 'ගුවෙර්නිකා' නම් සුප්‍රසිද්ධ සහ අති සූක්‍ෂම තෙළි වික්‍රමය යි. යුද්ධයත් කලාකරුවාත් අතර පරාසයේ ඉසියුම් සංවේදනා සහ සංකීර්ණතා... [More]
අදහස්| මරණ දඬුවම සහ සුළුතරයේ හෘද සාක්ෂිය!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) බරපතල අපරාධ කිහිපයකට මරණ දඬුවම යලි ක්‍රියාත්මක කිරීමට ගෙනා යෝජනාව පිලිබඳ සංවාදය දැන් කෙමෙන් නිවීගොස් ඇත. එහෙත් ඒ මාතෘකාව පිලිබඳ... [More]
වෙසෙස්| ආගිය අතක් නැති වූ 'මහසෝනා'

2-Mins

(තිලක් සේනාසිංහ ) "මගේ සීයා හොඳ කට්ටඬියෙක්. එයා ඔය යක්ෂයො ගැන පුදුම විදිහට විස්තර දන්නවා. කොටින්ම එයා මැරුණෙත් ගුරුකම් වැඩක් කරලා රෑ තනියම... [More]
පොත්| උතුරා යන්න ගඟ මම කැමති පොකුණට- විමසුමක්

3-Mins

(අනිල් හේරත්) ෆේස්බුක්. අද කාලයේ වඩාත්ම ආකර්ශණීය සංජානන මාධ්‍යය විය යුතු ය. බොහෝ දෙනා බොහෝ දෑ ලියන. කවි කෙටිකතා විචාර ඈ විවිධ... [More]
කවි| මා බිරිඳ උවැසියක වී

10-Secs

(රෝහණ පොතුලියැද්ද) දැල් තිර අතරින්
පෙනෙයි ඈ
ඔබ යනු, මොබ එනු
තෙල් මල් ගෙන, සුවඳ දුම් ගෙන

මල්, දෝතක්... [More]
ඔත්තු| උතුරා යන්න ගඟ මම කැමති පොකුණට - සැප්. 07

10-Secs

තුෂාරිකා ඇන්තනි ගේ පළමු කාව්‍ය සංග්‍රහය, 'උතුරා යන්න ගඟ මම කැමති පොකුණට' 2018 සැප්තැම්බර් 07... [More]
කතන්දර| සැප්තැම්බරයේ දවසක්

10-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) පණිවිඩයක් අරන් ඇවිත් හිටි විජයගෙ රාජ සේවකයා මං දිහා බලා හිටියෙ පිළිතුරු ලිපියක් යවනවා ද නැද්ද නැත්නම් මං යන්නද වගේ... [More]
වෙසෙස්| පාවුලෝ කොයියෝ හෙවත් පිස්සෙකු ගේ කතාව

5-Mins

(කසුන් සමරතුංග) පිස්සෙකුට පොත් ලියන්න පුළුවන්ද? පොඞ්ඩක් ඉන්න, සටහන ආරම්භයේ ම පිහියකින් ඇන්න වගේ එහෙම ප‍්‍රශ්නයක් ඇහුව ම මට දැනෙනවා නිකං මොකක්දෝ... [More]
කවි| නගා මැරූ අල....

33-Secs

(කේ.කේ. සමන් කුමාර [සර්පයා]) නුඹ පිච්ච කැකුළකි
පිළිකන්නක පිපි.
ඉඳුල් වතුරින් නුඹව නහවනා
උන්ටද සිනා සළනා.
කිඩාරං මලකැයි කියනා
උන්ටද සුවඳ දී... [More]
කවි| උතුරින් දකුනට

22-Secs

(දර්ශන මේදිස් ) (උප මාතෘකාව: පීඩිත ජාතියේ පීඩිතයෙකුගෙන් පීඩක ජාතියේ පීඩිතයෙකුට)

සබඳ අපි කඳු නොවෙමු
උනුන් පරයා නැගෙන
සුනිල දිය කඳුරු වෙමු
එකම කන්දෙන් වැටෙන... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook