Cinematography Education in Sri Lanka | Thoughts | BOONDI.LK
Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
අදහස් බූන්දි
සිනමා ශිෂ්‍යයා සහ සිනමා අපචාර
බූන්දි, 22:17:30
සාමාන්‍යයෙන් මම හිතන දෙයක් තමයි ලංකාවේ සිනමාවට අවශ්‍යයි කියල හිතන සියලුම හැදෑරීම් ව්‍යාපෘති ටික තාක්ෂණික සුරාන්තයකින් අවසන් වීම නම් ස්වභාවය. මේ තාක්ෂණය පිලිබදව අපි කරන ඇදැහිල්ල ගැන තියෙන දිශානතිය ගැන 2007 චිත්‍රපට සංස්ථාවේ ඉඳන් කරපු සිනමාව ගැන හැදෑරීම් හැම එකකටම පැහැදිලි බලපෑම් එල්ල උනා. තාක්ෂණය කියන තැනදී ඇත්තටම ඒ කාලේ ඉඳන් මෙ ලිපිය ලියන මොහොත වෙද්දිත් සියලු ශිල්පීය ආයතන තුලින් සිදු වෙමින් පවතිනවා. තාක්ෂණික දෙවිවරු වශයෙන් රැස් විහිදුවමින් ඉන්න ගුරුවරු කිහිප දෙනෙක් තවමත් ලංකාවේ මේ තත්වයට වගකියන්න ඕන චරිත විදියට මම නාමකරණයක් කලත් ඒක ඒ මිනිස්සු භාරගන්නෙ නැහැයි කියන නිගමනය නිසාම මම ඒ වැඩේ මේ ලිපියෙන් අයින් කරනවා.

මේ තාක්ෂණික වැඩමුලු සියල්ලම එක්තරා දුරක් අපිව ගෙනියන්න සමත් වුනත් ඉතාමත් අවාසනාවන්ත විදියට අපි අනවරතම අපේම ජීවිතවලින් අහන ප්‍රශ්නය තමයි "කෝ බං සිනමාව" කියන ප්‍රශ්ණය. මං හිතන්නෙ මේක ආයතනික ව්‍යුහයන්ගේ ඇති ප්‍රශ්නයක් සමග ගැට ගහන්න යන එක ඉතාමත් නිෂ්ඵල දෙයක්. හේතුව එහෙම ගැට ගහපු ගමන්ම ඔය කියන ආයතන ව්‍යුහයන් ගෙන් නිශ්චිත පිළිතුරක් ඒකට ලබා ගන්න බැරි නිශ්ධිතත්වය. එතනට විසඳුමක් විදියට තමයි "තේ එකක් බොන ගමන්" කතා කරමු වැනි අධ්‍යාපනයකට පිවිසෙන්න අදාළ සිනමා පණ්ඩිතවේදියාට සිදුවෙන්නෙ. එහෙම ගත්තහම ඔය ගොඩක් සිනමාකරුවෝ, මහා සිනමාකරුවෝ වීමේ රහස පිටිපස්සේ ලොකූ වහල් ශ්‍රමයක් වගේම තේ බීපු වාරගණන ලයිස්තු ගත කරාම එන පිළිතුරේ ඓක්‍යයට ඔවුන්ගේම සිනමාව බොහෝ දුරට සමාන කරන්න හැකි වෙනවා. ඇත්තටම ඔය ආයතනික ව්‍යුහ වලින් ලැබෙන උදව්ව උපරිමයෙන් එපමණයි. නමුත් මේ සඳහා සිනමා ශිෂ්‍යයා ලක්ෂගණන් මුදලක් ඒ තාක්ෂණික දෙවිවරුන් සඳහා පුදලා හමාරයි.

නමුත් මේ ඉතා කුඩා සිනමා බැඳියාව ඇති කරගන්න ලක්ෂ ගණනින් මුදල් වැය කරනව කියන එක දිහා බැලුවම පැහැදිලිවම පේන දෙයක් තමයි මේ සිනමා අධ්‍යාපනය කියන එක කොයිතරම් ව්‍යාපාරික ඌණනයකට නතු වෙනවද කියන එක. ඇත්තටම සිනමා දේහයක් ඒ ආකාරයෙන් ඩිමාන්ඩ් වෙද්දි සිනමා මිතුරන් වැනි බොහෝ අයටත් මෙවැනි කැප කිරීමක් අදාළ වීම පැහැදිලිවම අප සිතා බැලිය යුතු දෙයක්.

සාමාන්‍යයෙන් සිනමාවටම ආවේණික වුන මැජිකල් ශ්‍රමය ගැන ගුප්ත සිතීමක ඉන්න මුල් කාලීන ශිෂ්‍යයා තමන්ගේ ගුප්ත අදහස නැති කරගන්න කාලය වෙද්දි ඔහුව මිතුරන් සහ ඉතා වැදගත් සිනමා දේහයන්ගේ අපචාරයට ලක් වෙලා ඉවරයි. විශේෂයෙන්ම ඔහු මේ පුරෝගාමි සිනමා දේහයන්ගෙන් කොයිතරම් අපචාරයට ලක්වෙනවාද කියන එක මතයි ඔහුගේ සිනමාත්මක අදහස පරිණත වෙන්නෙ.

ඇත්තටම මේ වෙද්දි ඒ අර්ථයෙදි නම් අර ආයතනික ව්‍යුහය විසින් සෑහෙන්න ලකූණු ප්‍රමාණයක් මේ අපචාරයට ලක් වී පරිණත වුන නව සිනමා දේහය නිසා දාගෙන ඉවරයි. නමුත් මෙතන තියෙන ප්‍රශ්නය වෙන එකක්. ආයතනික ව්‍යුහයන් විසින් මේ විදියට හදාගන්න සංකේත ප්‍රාග්ධනය තවත් මෙවැනිම වූ ක්‍රියාවලියකින් නැවත ඉතා විධිමත්ව සැකසෙන අතරෙදි, ඒ අර්ථයෙන්ම ආයතනික ව්‍යුහ විසින් සිනමා සිතීම කියන දෙය "අපචාරමය" සංදර්භයක පිහිටුවා ගැනීම.

එහෙත් මම මීලඟට යෝජනා කරන දෙය ඔට්ටුවට දැමූ විට ලැබෙන ප්‍රතිඵල ගැන කිසියම් වූ සාකච්ඡාවක් කර බලමු.

ඇත්තටම දැන් අවශ්‍ය වෙන්නෙ මේ ශිෂ්‍යයාව සිනමා දැනුම ගැන තියෙන මැජිකල් ස්වභාවයේ තාක්ෂණික හරඹයන්ගේ සුරාන්තයක සිට කෙලින්ම පොළවට බැස්සීම. නමුත් මේ ආයතන වල තියෙන ව්‍යාපාරික රාමුව නිසා එය කිසි ලෙසකින්වත් කරන්නට බැහැ. එහෙත් අපි මේ තද බදය විසඳාගත යුතුයි. ඒ සඳහා අපි මේ ආකාරයෙන් සිතීමක් කරමු.

දැන් සිනමා ශිෂ්‍යයාගෙ අවශ්‍යතාව "සිනමාව සොයාගැනීම" පිළිබඳව වූ එකක් නම් මේ සෑම ආයතනික ව්‍යුහයක්ම සිදු කල යුත්තේ සියලු තාක්ෂණික හදුන්වා දීම් නතර කිරිමයි. සිනමා සිතීම නම් වු දෙය සොයාගැනීම යන්න පිලිබඳව ඉතා පෞද්ගලිකව සොයා ගත හැක යන අභිලාශයේ සිට නිවසේ හිඳමින් චිත්‍රපට බලන, එමෙන්ම සිනමා උළෙලවල් වල රස්තියාදු ගසන පැවැත්මෙන් සිනමාව සොයාගත හැක යන ව්‍යාපෘතීයේ හිඳින "අපතයාව" ඔවුන් විසින් ඉතා නිවැරදිව හඳුනා ගත යුතු වෙනවා. මන්ද යත් මේ මොහොත වන විට ශ්‍රි ලංකාවේ සිනමාව නම් වු හඳුනා නොගත් එකක් ලෙස "හඳුනාගත් අභ්‍යවකාශ වස්තුව" පොලවෙන් සෑහෙන කාලයක කලින් ගිලීහී ගිය පොලවෙම කැබැල්ලක් වීමයි....

එහෙත් මේ සුපරික්ෂාකාරී හඳුනා ගැනීම මෙකී ව්‍යුහයන් කිසිසේත්ම සිදු කරන්නෙ නැහැ.

මුල් කාලයේදි ඇත්තෙන්ම මේ තාක්ෂණික සුරාන්තය තෙක් සිනමා ශිෂ්‍යයාව ගෙනියන ඉල්ලුම සහ සැපයුම තීරණය කරන සිනමා ගුරුවරුන් මුල් කාලයෙදි ඔවුන්ගෙ ආශාවන් සංසිඳවයි. එහෙත් ටික කලෙකින් සියල්ල අර්බුදයට යවනා තත්වයක් උද්ගත වෙයි. මන්ද යත් එම සුරාන්තය විසින්ම ඔවුන්ව අර්බුදයට යැවීමයි. ඉතාමත් වියළි පොළවක ට්‍රැක්ටරයකට හාන්නට දෙයක් නැතැයි හෙලිවෙද්දි වතුර සොයා යන්නට වීමයි.

එහෙත් දසත සිසාර බලද්දි ඔවුන්ට වතුර පොදක් ඇති මානයක් හෝ පෙනෙන්නට නැහැ. පැහැදිලිවම ගත්තොත් මේ සිනමා ශිෂ්‍යායා ගේ ඇතුළත වූ සෞභාග්‍යයේ තරම වෙනවා. එවිට ඒවා තෙත් කරන වෙනත් ක්‍රම සොයා යන්නට සිදු වෙනවා.

මෙලෙස සිනමාකරුවෙකුට වඩා තාක්ෂණ ශිල්පියෙක් ගිනි කාෂ්ටකයේ දිය සොයා යෑම පැහැදිලි ඛේදවාචකයෙක් ඉතුරු වෙනවා. මේ එවැනිවුන්ගෙන් පිටවන වදන්ය. ඇත්තටම ඒක සිනමැටික්ද? ඌ ඕක කරේ අරක කොපි කරලා? ඒක මට තේරෙන්නෙ නෑ? දර්ශනය ඉගෙන ගත්තහම දන්න කලාවත් ඉවරයි? සිනමාව කඩාගෙන වැටුනෙ විවෘත ආර්ථිකය නිසා? ෆිල්ම් කරන්න සල්ලි නෑ? අන්න ෆෝකස් අවුට් වුනා. ඒකේ පට්ට ජම්ප් තොගයක්?

මං හිතන්නෙ මේ දෙන ලද සිතියම ඔබගේ සිනමා කේන්දරය ගැන වඩා හොඳ අවබෝධයක් ලබා දෙන්නට සමත් වේවි කියලා. ඇත්තට මෙතනදි මගේ යෝජනාව වූයේ "ඇත්තටම දැන් අවශ්‍ය වෙන්නෙ මේ ශිෂ්‍යයාව සිනමා දැනුම ගැන තියෙන මැජිකල් ස්වභාවයේ තාක්ෂණික හරඹයන්ගේ සුරාන්තයක සිට කෙලින්ම පොලවට බැස්සීම." මෙතනදි තමයි අපි සිනමා අධ්‍යාපනය ගැන තියෙන මුල් පදනම වෙත ඉතාමත් ස්වභාවික විදියට "සිනමා සිතීම" කියන ප්‍රදේශයට පිවිසෙන්නේ. ඇත්තටම අපි ඒ පාඨමාලාවලින් අහන්න අවශ්‍ය "මගේ සිනමා සිතීම වැඩි දියුණු කරන තරමට මේ පාසැලෙන් සහතිකයක් නොදෙන්නේ නම් මගේ මුදල් ආපසු දෙනවද?" කියන ප්‍රශ්නයයි.

ඉතිං මේ වෙද්දි අපිට ඉන්න සිනමා ශිෂ්‍යයා කියන්නෙ ඉතාමත් පහසුවෙන් ආයතනයක ව්‍යාපාරික ඉලක්කයක් වෙනවට වඩා යමකට සහභාගී වන්නෙක්. ඒත් මේ සහභාගීවීම පිලිබඳ ඉතාමත් විවෘතව බලන්න පුලුවන් "කැරලිකරුවෙක්" ගේ අවශ්‍යතාවය මෙතනින් බලාපොරොත්තු වෙන එක අමතර දෙයක්. නමුත් වඩාත්ම වැදගත් දෙය වන්නෙ "සිනමා කැරැල්ලක්" වෙනුවෙන් වූ සාමූහිකත්වයයි. එය අනිවාර්ය ලෙසම සෝමරත්න දිසානයක වර්ගයේ ජාතික පරිමාණයේ සිනමා දේහයන්ට අභිමුඛ විය යුතු ද වෙනවා. ඒත් මේ තරම් ක්‍රියාවලික පුරෝගාමියෙක් වෙන්නවත් අද ඉන්න සිනමා ශිෂ්‍ය විකාරය කොහොමටවත් එකඟ නෑ. ඔවුන් සෑම මොහොතකම සිටින්නෙ පරිණත සිනමා දේහයක ගොදුරක් වෙන්න බලාගෙන.
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Cinematography Education in Sri Lanka, Film Academies in Sri Lanka
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
ශ්‍රීනාත් චතුරංගගෙන් තවත් වියමන්
අදහස්
"හිම කැටයක් වගේ ඔබ ඇවිත්... දිය වෙලා යනවා නම්..." ලිපියට ප්‍රතිචාරයක්
තවත් අදහස් බූන්දි
හිත් මත බර අඩි තබමින් "සහෝදරයා" නික්ම ගිය පසු...
ආදරණීය රෝහණට හෙවත් ඉස්සර රෝහණට
නයනහාරී නිමේෂ
මල්තුහින නොවේ මේ යාපනේ - இவைகள் யாழின் பனித்துளிகள் அல்ல
ඔටුවන් එක්ක නිදිවදින "බල්ලොත් එක්ක" බෑ.....!
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
චාර්ලි චැප්ලින් කියයි.
ඔබට බලය අවශ්‍ය වන්නේ අනෙකාට හිරිහැර කරන්නේ නම් පමණි. එසේ නොමැති නම් සියල්ල ඉටුකර ගැනීමට ආදරය පමණක් ඔබට සෑහෙනු ඇත.
What's New | අලුතෙන්ම
ඔත්තු| ගඟේ නොයන තරුණ දේශපාලනයක්- අගෝ. 21

15-Secs

අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ විසින් ලියන ලද එළියකන්ද වධකාගාරයේ සත්‍ය සිදුවීම් පසුබිම් කරගත් 1989 කැරැල්ල පිළිබඳ... [More]
කවි| ඉතා කුඩා විශාල වෙනස

2-Secs

(සමර විජේසිංහ) අපට නම්
පහසුකම් ඇත
දුකට බොන
ඛෙහෙත් ඇත

ඛෙහෙත් ටිකක්වත්... [More]
කතා-බස්| ඇමෙරිකානු ව්‍යාපෘතියේ පාපිෂ්ට කාලසටහන! (ජෙනරාල් වෙස්ලි ක්ලාර්ක් සමග)

31-Mins

(අජිත් සී හේරත්) ජෙනරාල් වෙස්ලි ක්ලාර්ක් සමග ඒමි ගුඩ්මාන් විසින් කරන ලද මෙම සම්මුඛ සාකච්ඡාව ලෝක ආධිපත්‍යය සඳහා වන ඇමෙරිකානු ව්‍යාපෘතියේ පාපිෂ්ට... [More]
කවි| මඳ නල

5-Secs

(ආරියවංශ රණවීර) කඳු වලල්ලට හොරෙන්
ආවා ඔබ මා ළගට
මල් පවා බලා සිටියා
ගත් සුසුම
නොහෙලා පහළට
පුදුමව.... [More]
පරිවර්තන| කියන්නද මා නුඹට, නුඹ සොඳුරුයැයි ගිම්හානයේ දිනක් තරමටම?

52-Secs

(විලියම් ශේක්ස්පියර් | මහේෂි බී. වීරකෝන්) කියන්නද මා නුඹට...,
නුඹ සොඳුරුයැයි ගිම්හානයේ දිනක් තරමටම?
එනමුත් නුඹ ඊටත් වඩා වැඩියෙන් මුදුයි, සුන්දරයි මට.
රළු පවන් වෙසක් මස සිඟිති මල් පෙළන කල,
සිසිර කල දහවලත් බොහෝ දිගු කරන විට,
දෙව්ලොවේ ඇස අරා සැඩ රැසින් ලොව පෙළයි.... [More]
කවි| තුරු වන්දනය

51-Secs

(ලාල් හෑගොඩ) මහා අරණ තුල දෑස අබියස
මේ දැන් පහළවුවාසේ පෙනෙන දසුනෙන්
කිවි තෙමේ වික්ෂිප්ත විය.

ළා හරිත චත්‍රයක් වන් උඩුවියන තුළ
විසිරුණු ආලෝකයෙන්... [More]
කතන්දර| සෙන්ටෙනියල් දෝණි

4-Mins

(සරද සමරසිංහ) දෝණි දොර ඇරගෙන ගෙට ගොඩවෙනකොට අම්මයි රාජ් අන්කලුයි සාලයේ සෝපාවේ තුරුළු වෙලා ඉඳගෙන ෆෝන් එකේ මොකක්දෝ බලනවා. දෙන්නම ඩිංගක් තිගැස්සෙනව.... [More]
පොත්| යුතෝපියාව- සුන්දර ගම්මානය පිළිබඳ ප්‍රතිවික්ටෝරියානු කියවීමක් සඳහා

4-Mins

(කේ.ඩී. දර්ශන) ලිඛිත කලා මාධ්‍යයන් අතර කෙටිකතාවට හිමි වන්නේ සුවිශේෂී තැනකි. එය පමණක් නොව, ඉදිරියට කෙටි යන විශේෂණය සහිත සෑම කලා මාධ්‍යයක්... [More]
කවි| සිනාසෙන ඔබෙ මූණ

36-Secs

(ලක්ශාන්ත අතුකෝරල) සිනාසෙන ඔබෙ මූණ
බොහෝ කලකින් මා ගමට ආ
මේ අහඹු කාලකණ්ණිදා
පටු මගෙහි පවුරු මත
පොල් ගසෙක - කඩ පිළෙක
සිනාසී එබීගෙන ඔඛෙ මූණ... [More]
කතා-බස්| ඒ මිනිස් අරගලයට මම හිස නමනවා! -මො.ල. සෙනෙවිරත්න

2-Mins

(කසුන් සමරතුංග) 'හික්මවීම පිණිස මේ දඬුවම ඉවසන්න' නම් වූ ස්වකීය කුළුඳුල් කාව්‍ය සංග්‍රහයේ කතෘ සටහන වෙනුවෙන් එහි කතුවර මො.ල. සෙනෙවිරත්න මෙසේ ලියයි.

"ලබා... [More]
වෙසෙස්| ජෝතිපාල ලංකාවේ ජනප්‍රිය ම ගායකයා වීමේ දේශපාලන ආර්ථීකය

18-Mins

(සමන් එම්. කාරියකරවන) එච්. ආර්. ජෝතිපාල යනු ලංකාවේ එදා මෙදා තුර අනභියෝගී ව රැඳී සිටින ජනප්‍රිය ම ගායකයා වේ. ඔහුගේ මරණය සිදුවූයේ 1987... [More]
ඔත්තු| කැටිපෙගෙන් 'හමුවෙන්න තවම හැකි කොම්රේඩ්' - ජුලි 24

16-Secs

විමල් කැටිපෙආරච්චි විසින් රචිත පළමු කාව්‍ය සංග්‍රහය 'හමුවෙන්න තවම හැකි කොම්රේඩ්' 2018 ජූලි 24 දා... [More]
කවි| මල් බදාගෙන ගස් මැරෙන්නේ අන්න ඒකයි ශාන්තී

36-Secs

(සඳිනි ප්‍රාර්ථනා තෙන්නකෝන්) අන්න කෙළවර මලක් පිපිලා,
ඔබත් දැක්කද ශාන්තී,
ගමේ මුදුනෙම අහස කිට්ටුව,
හිනා නගනව ශාන්තී

තල මලක් නම් මළ ගෙයක්,... [More]
කවි| ඒ මුහුණ

31-Secs

(මංජුල වෙඩිවර්ධන) ඒ මුහුණ අහිංසක වෙන්න බැරිකමක් නෑ
ඒත් ඒ ආදරේ අහිංසක නෑ.

කටහඬත් නිවී ඇති බව ඇත්ත
පපුව ඇතුළට ඇවිත්
හෘද සන්තානයේ අඩි තබා ඇවිදිද්දි... [More]
කවි| ෂැන්ග්‍රිලා....

25-Secs

(දමිත් වැලිකල) නොයන්න සැංඟිලා
ඉන්න බැරිද මාත් එක්ක ළං වෙලා...
අත් අල්ලං කතා කරමු හිනැහිලා..
දකින දකින හැම හීනෙම ෂැන්ග්‍රිලා..
උඹ හිටියා මං යන මං අවුරලා..... [More]
පරිවර්තන| අදේශපාලනික බුද්ධිමතුන්

30-Secs

(ඔටෝ රෙනෙ කැස්ටිලෝ | මහේෂ් මුණසිංහ) එක් දිනෙක
මගේ රටෙහි වෙසෙන
අදේශපාලනික බුද්ධිමතුන් ව
ප්‍රශ්න කරාවි
සාමාන්‍ය මිනිසුන් පැමිණ
එදිනෙදා දිවි ගැටගහන... [More]
කවි| ඇනා සර්ගෙව්යනාගේ කවිය

24-Secs

(මොනිකා රුවන් පතිරණ) ජීවිතයෙ ගැල ඇදුණු වසර යුග
ගිම් නොනිමි එකම දිගු ගමනක් ය
තැවුල් ගිනි පුළිඟු හද සිදුරු කළ
කිහිරඟුරු විසුළ මරු කතරක්ය

නිල දිදුල කදෝ පැණි එළියෙහි ද... [More]
කතන්දර| ගල් වඩුවා ('හූමිටි කතා')

2-Mins

(ආර්. කුෂ්නේරෝවිච් | දැදිගම වී. රුද්‍රිගු) එකෝමත් එක රටක ගල් වඩුවෙක් ගල් කඩමින් හිටියා. හිටි හැටියේම අසුන් පිට නැග ගත් මිනිසුන් කෑ ගහන හැටි ඇසුණා;

"දණ... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook